توالت صبحگاهی؛ چه خطری پشت این در بسته است؟

📝 توالت صبحگاهی؛ چه خطری پشت این در بسته است؟

✍ دکتر خلیل علی‌محمدزاده
‌
تصور کنید ساعت ۶ صبح است و شما در آرام‌ترین اتاق خانه هستید. برای بیشتر ما این لحظه بی‌خطر است؛ اما برای سالمندان و کسانی که فشار خون بالا، بیماری قلبی یا نارسایی کلیه دارند، همین دقایق می‌تواند از حساس‌ترین لحظات شبانه‌روز باشد.
‌
۱) چرا صبح‌ها؟
با طلوع خورشید، ساعت زیستی بدن (کرونوبیولوژی¹) ترشح هورمون‌های بیدارباش مثل کورتیزول و آدرنالین³ را بیشتر می‌کند؛ نتیجه این است که ضربان قلب و فشار خون بالا می‌رود. به این پدیده، جهش بامدادی² فشار خون می‌گویند و مقدار آن به‌طور معمول ۲۰ تا ۴۰ میلی‌متر جیوه است. در بعضی افراد این جهش شدیدتر است و پژوهش‌ها نشان می‌دهند افراد مبتلا به فشار خون که جهش بامدادی بزرگی دارند، بیشتر در معرض سکته هستند. از طرف دیگر، چون چند ساعت است که آب نخورده‌ایم، خون کمی غلیظ‌تر می‌شود و آماده‌تر برای لخته‌شدن است.
‌
۲) چرا توالت؟
روی توالت فرنگی، زانوهای ما حدود ۹۰ درجه خم می‌شوند و عضله‌ای به نام پوبورکتالیس⁴ که گرداگرد روده حلقه زده است، کامل شل نمی‌شود؛ پس کار دفع سخت‌تر می‌شود. برای همین، بسیاری از ما ناخودآگاه نفس را در سینه حبس می‌کنیم و با فشار آوردن به شکم دفع می‌کنیم (مانور والسالوا⁵).
‌
۳) خطر کجاست؟
حبس نفس، بازگشت خون به قلب را کم می‌کند و فشار خون را پایین می‌آورد؛ سپس با رها شدن ناگهانی نفس، فشار خون به بالا می‌پرد. همین نوسان شدید می‌تواند برای کسی که رسوب چربی شکننده در عروق قلب یا برجستگی ضعیف (آنوریسم) در یکی از رگ‌های مغز دارد، خطرناک باشد. همچنین برخاستن سریع از توالت می‌تواند باعث افت فشار و زمین‌خوردن، به‌ویژه در سالمندان، شود.
‌
علاوه بر این، تماس ناگهانی کف پا با سطح سرد سرامیک، می‌تواند با تحریک گیرنده‌های گرمایی، نوعی شوک حسی ایجاد کند که در کنار نوسانات فشار خون، منجر به تحریک عصب واگ و بروز شوک وازوواگال⁶ گردد.
‌
۴) چهار گام ساده برای کاهش خطر
– استفاده از یک چهارپایه کوچک (حدود ۱۵ تا ۲۰ سانتی‌متر) زیر پاها و کمی خم‌شدن به جلو، تا زاویه روده بازتر شود و زور زدن کمتر شود.
– نوشیدن یک لیوان آب ولرم بعد از بیدار شدن، برای جبران کم‌آبی شبانه
– حبس نکردن نفس؛ نفس را آرام از میان لب‌ها بیرون بدهید (تنفس غنچه‌ای).
– پوشیدن دمپایی با کف ضخیم؛ برای جلوگیری از تماس مستقیم پوست پا با سرامیک سرد و پیشگیری از شوک‌های حسی و تحریک عصبی که می‌تواند عامل غش یا افت فشار ناگهانی باشد.
‌
پیام نهایی این است که؛ بسیاری از اتفاق‌هایی که ما آن‌ها را تقدیر یا بی‌مقدمه می‌نامیم، ریشه در نادیده گرفتن مکانیک ساده بدن دارند. شناخت این جزئیات برای سلامت ما یک سپر حفاظتی است؛ اما این متن به منزله یک هشدار عمومی است و جای معاینه و مشورت با پزشک را نمی‌گیرد.
‌
‌👇👇

‌
♻️ https://eitaa.com/Drkhalil
♻️ https://ble.ir/DrkhalilAMZ
♻️ https://t.me/Dr_kh_Amz

پانویس:

¹ Chronobiology
² Morning Surge
³ Adrenaline
⁴ Puborectalis Muscle
⁵ Valsalva Maneuver
⁶ Vasovagal Syncope