📝 ضرورت بازنگری در رویکردهای حمایتی از بیماریهای سخت
در مواجهه با تشخیص بیماریهای سخت، بهویژه سرطان، یکی از رایجترین الگوهای حمایتی در محیط خانواده و کادر درمان، تجویز مداوم مثبتاندیشی است. جملاتی نظیر باید قوی باشی یا فقط به بهبودی فکر کن، در ظاهر حامل امیدند، اما در تحلیل عمیقتر، میتوانند به رویکردی تبدیل شوند که در روانشناسی مدرن به آن مثبتاندیشی سمی¹ میگویند.
راهبرد بنیادین در مواجهه با بحرانهای سلامت، باید از محور خوشبینیِ سادهانگارانه به سمت پذیرش واقعبینانه تغییر یابد. تمایز میان امید واقعی و مثبتاندیشی سمی در این است که امید، نیرویی است که بیمار را در عین پذیرش رنج، به ادامه مسیر تشویق میکند؛ اما مثبتاندیشی سمی، با تلاش برای حذف احساسات منفی، بیمار را دچار تضاد درونی میکند. سرکوب احساسات، نه تنها به بهبودی کمک نمیکند، بلکه با ایجاد فشار روانی مضاعف، بیمار را در انزوایی عاطفی قرار میدهد.
از منظر راهبردی، پذیرش غم و ترس نباید به عنوان نشانه تسلیم یا ضعف تلقی شود، بلکه باید به عنوان بخشی ضروری از فرآیند سازگاری² با بیماری شناخته شود. وقتی از بیمار خواسته میشود تا همواره تظاهر به شادی کند، بار عاطفی بیماری با فشار برای نقاب زدن، دوچندان میشود. در واقع، پذیرش این حقیقت که ترسیدن در برابر بیماری طبیعی است، نخستین گام برای دستیابی به آرامشی است که پیششرط تقویت تابآوری³ در بیمار است.
بزرگترین ریسک در این رویکرد، ایجاد شکاف ارتباطی میان بیمار و شبکه حمایت است. وقتی بیمار حس کند احساسات واقعیاش مورد پذیرش اطرافیان نیست، از ابراز آنها پرهیز میکند و این سکوت، منجر به تشدید افسردگی و کاهش کیفیت زندگی میگردد. حمایت راهبردی، نه در شعارهای انگیزشی، بلکه در حضور همدلانه و پذیرش بیقید و شرط تمام حالات روحی بیمار نهفته است.
در نهایت، باید پذیرفت که درمان جامع، تنها در تجویز پروتکلهای دارویی یا جراحیهای پیچیده نیست؛ بلکه در ایجاد محیطی است که در آن بیمار اجازه داشته باشد همزمان هم امیدوار باشد و هم بترسد. شفای روان از پذیرش حقیقت آغاز میشود، نه از انکار آن در پشت نقابی از خوشبینی اجباری
✍دکتر خلیل علیمحمدزاده
👇👇
♻️ https://eitaa.com/Drkhalil
♻️ https://ble.ir/DrkhalilAMZ
♻️ https://t.me/Dr_kh_Amz
پانویس:
¹ Toxic Positivity
² Coping
³ Resilience
سایت تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی | HCSM