میراثی از جنس نور؛ در ستایش انس با کتاب و اهدای دانش
در عصرِ تلاطمِ اطلاعات و سطحیشدنِ دانش، بازگشت به اصالتِ مطالعه و گردآوریِ نظاممند، نوعی ایستادگیِ فرهنگی و پاسداشتِ هویتِ فکری است. خبرِ اهدای کتابخانه شخصی دکتر غلامعلی حدادعادل به بنیاد دائرهالمعارف اسلامی، فراتر از یک واگذاریِ کتب، روایتی از یک حیاتِ علمیِ پربار و انتقالِ میراثی ماندگار به سویِ جریانِ پژوهش است.
این گنجینه که از بیست و پنج هزار جلد کتاب و مجله تشکیل شده است، حاصلِ بیش از هفت دهه پیوندِ ناگسستنی با کلمات و جستوجو در لایههای ژرفِ اندیشه است. این مجموعه، نه محصولِ تصادفیِ گردآوری، بلکه ثمرهٔ فرآیندِ طولانیِ تعالیِ فکری است که از کتابهای اندکِ خانه پدری آغاز گشت و با تکیه بر دقت، استمرار و تامل، به اقیانوسی از دانش بدل شد.
آنچه این اقدام را از یک کنشِ شخصی به یک حرکتِ راهبردی و والاتر ارتقا میبخشد، انتخابِ مقصدِ این میراث است. اهدای این گنجینه به بنیاد دائرهالمعارف اسلامی، در واقع، گذار از انباشتِ دانش در حریمِ خصوصی به سویِ جریانِ عمومیِ علم است. استاد دکتر حدادعادل با این انتخاب، زنجیرهٔ انتقالِ دانش را از انبار کردنِ آثار به سویِ بهرهمندیِ جمعی پیوند زده است؛ به گونهای که این کتابخانه، از یک مجموعهٔ شخصی به زیرساختی علمی برای محققان و جویندگانِ حقیقت تبدیل میشود.
توصیفِ امام مجاهد شهید از این اقدام ایشان به عنوان یک صدقهٔ جاریه، نشاندهندهٔ نگاهِ عمیق و فراتر از مادی به ارزشِ دانشِ منتقلشده است. کتابها زمانی به کمال و ارزشِ حقیقی خود میرسند که در دستانِ پرسشگران و در مسیرِ پاسخگویی به نیازهای علمیِ جامعه قرار گیرند. این اهدای بزرگ، در حقیقت، پایان دادن به انباشتِ شخصی و آغازِ تولیدِ دوباره توسط نسلهای آینده است.
در پایان، ستایشِ چنین رفتاری، ستایشِ مطالعه، ستایشِ صبوری و ستایشِ مسئولیتپذیری در برابرِ میراثِ فرهنگی است. دکتر حدادعادل با این حرکت، ثابت کرد که دانشمندِ حقیقی، کسی نیست که دانش را در حصارِ خویش نگاه دارد، بلکه کسی است که با گشودنِ درهایِ کتابخانه، مسیرهای پژوهشی را برای دیگران هموار میکند. این میراث، اکنون نه در قفسههای یک خانه، بلکه در قلبِ جریانِ علم، زنده و پاینده خواهد ماند.
✍ دکتر خلیل علیمحمدزاده
۲۷ آبانماه ۱۴۰۵
سایت تخصصی مدیریت خدمات بهداشتی و درمانی | HCSM