تسریعِ ساعتِ سالمندی؛ از مدیریتِ بحران تا مهندسیِ تندرستی

📝 تسریعِ ساعتِ سالمندی؛ از مدیریتِ بحران تا مهندسیِ تندرستی
‌
وقتی آمارها هشدار می‌دهند که ایران در زمره چند کشور اول جهان از نظر سرعت رشد سالمندی است و پیش‌بینی می‌شود تا سال ۱۴۳۰ که پنجره جمعیتی ایران نیز بسته می شود، یک‌سوم جمعیت ما را سالمندان تشکیل دهند، ما دیگر با یک پیش‌بینی آماری ساده روبرو نیستیم؛ بلکه با یک زلزله‌ی دموگرافیک¹ مواجهیم که تمام زیرساخت‌های اجتماعی، اقتصادی و به‌ویژه نظام سلامت ما را به لرزه خواهد انداخت. ورود شتاب‌زده به جامعه سالمند، در حالی که ما هنوز در میانه‌ی پیشرفت هستیم، چالشی است که هرگونه تأخیر در مواجهه با آن، بهای گزافی در آینده به همراه خواهد داشت.
‌
در چنین افقِ مخاطره‌آمیزی، سؤال راهبردی این است که جامعه ما چه آمادگی‌هایی دارد و در این مسیر تا کجا پیش رفته‌ایم؟
‌
واقعیت این است که نظام سلامت ما سال‌ها بر پارادایم درمان‌محوری و بیماری‌محوری استوار بوده است؛ مدلی که در آن، سالمندی صرفاً به معنای افزایش بیماری‌های مزمن و اشغال تخت‌های بیمارستانی نگریسته می‌شد. اما در مواجهه با موج خروشان سالمندی، ما نیازمند یک چرخش ۱۸۰ درجه‌ای هستیم. آمادگی ما نباید صرفاً در ساختن آسایشگاه‌های بیشتر یا افزایش تعداد پزشکان متخصص خلاصه شود، بلکه باید در تبدیل بنیادین نظام سلامت از مدل درمان بیماری به مدل مدیریت تندرستی باشد.
‌
اگر صادقانه بنگریم، گام‌های ما در مقایسه با سرعت رشد سالمندی، کوتاه و پراکنده بوده است. ما شاید در ارائه خدمات درمانی ابتدایی موفق بودیم، اما در ایجاد زیرساخت‌های سالمندی فعال، توسعه‌ی سیستم‌های مراقبت در منزل² و ایجاد شبکه‌های حمایتیِ جامعه‌محور، هنوز در ابتدای راهیم. ما هنوز نتوانسته‌ایم سالمندی را از یک بار اجتماعی به یک سرمایه تجربی تبدیل کنیم و اجازه داده‌ایم رویکردهای سنتی، جایگزین استراتژی‌های نوین شوند.
‌
آمادگی واقعی یعنی گذار به سمتی که در آن، پیشگیری از ناتوانی³ جایگزین درمان ناتوانی شود. یعنی خلق شهری برای همه، تدوین نظام غذایی متناسب با سن، و به‌ویژه، بازتعریف جایگاه سالمند در خانواده و جامعه تا از تنهایی و انزوای روانی که مرگبارترین بیماری دوران سالمندی است، پیشگیری شود.
‌
سخن آخر اینکه؛ سرعتِ سالمندی در ایران با سرعتی خیره‌کننده در حال حرکت است و ما نمی‌توانیم با ابزارهای دیروز، چالش‌های فردا را مدیریت کنیم. اگر امروز نتوانیم مدل‌های نوینِ مدیریت کلان سلامت را بومی‌سازی کنیم و سرمایه‌گذاری‌های استراتژیک را از مراکز درمانی به مراکز پیشگیرانه و حمایتی منتقل کنیم، در سال ۱۴۳۰ با بحرانی روبرو خواهیم شد که نه تنها نظام سلامت، بلکه ثبات اقتصادی و اجتماعی کشور را به شدت تحت تأثیر قرار می‌دهد. زمان، دیگر به نفع ما نیست؛ یا امروز مهندسی می‌کنیم، یا فردا مدیریتِ بحران خواهیم کرد.

دکتر خلیل علی‌محمدزاده
🗓 ۱۲ مهرماه ۱۴۰۵
‌
#سالمندی
#دموگرافی
#مدیریت_سلامت
#سرمایه_انسانی
#سیاست_گذاری_بهداشتی
#تندرستی_پایدار

‌
👇👇

♻️ https://eitaa.com/Drkhalil
♻️ https://ble.ir/DrkhalilAMZ
♻️ https://t.me/Dr_kh_Amz
‌

‌پانویس:

¹ Demographic
² Home Care
³ Disability Prevention