آخرین نوشته ها
خانه / آموزشی / دانش خانواده و جمعیت / مهارت های کلیدی برای زندگی موفق

مهارت های کلیدی برای زندگی موفق

جوانان چگونه توانایی خود را افزایش دهند

مهارت های زندگی را سازمان جهانی بهداشت چنین تعریف می کند: توانایی انجام رفتار سازگارانه و مثبت به گونه ای که فرد بتواند با چالش ها و ضروریات زندگی روزمره کنار بیاید. یونیسف هم مهارت های زندگی را میان سه حوزه تقسیم کرده است.
یک رویکرد مبتنی بر تغییر رفتار یا شکل دهی رفتار که برقراری توازن میان سه حوزه را مدنظر قرار دهد. حوزه دانش، نگرش و مهارت.
پژوهش های متعدد نشان داده که سه مقوله خودآگاهی، عزت نفس و اعتماد به نفس، شاخص های اساسی توانمندی ها یا ضعف های هر انسانی است. این سه ویژگی فرد را قادر می سازد تا فرصت های زندگی اش را مغتنم شمرده، برای مقابله با خطرات احتمالی آماده باشد، به خانواده و جامعه اش بیندیشد و نگران مشکلاتی که در اطرافش وجود دارد باشد و به چاره اندیشی بپردازد. مهارت های زندگی به عنوان واسطه های ارتقای سه ویژگی فوق الذکر در آدم ها می تواند فرد و جامعه را در راه رسیدن به اهداف فوق کمک کند.
آموزش مهارت های زندگی در سال۱۹۷۹ و با اقدامات دکتر گیلبرت بوتوین (Gilbert Botvin) آغاز شد. وی در این برنامه آموزشی به نوجوانان یاد می داد که چگونه با استفاده از مهارت ها رفتار جرات مندانه، تصمیم گیری و تفکر نقاد در مقابل وسوسه یا پیشنهاد سوءمصرف مواد از سوی همسالان مقاومت کنند. هدف بوتوین طراحی یک برنامه واحد پیشگیری اولیه بود و مطالعات بعدی نشان داد که آموزش مهارت های زندگی تنها در صورتی به نتایج مورد نظر ختم می شود که همه مهارت ها به فرد آموخته شود. پژوهش ها حاکی از آن بودند که این برنامه در پیشگیری اولیه چند نوع مواد مخدر از جمله سیگار موفق بوده است. (بوتوین۲۰۰۲)
سازمان بهداشت جهانی در سال۱۹۹۳ پیشنهاد کرده که باید در مدارس، دانشگاه ها و آموزشگاه ها طرح مهارت های زندگی تدریس شود. استادان و دانش آموختگان این رشته تاکنون توانسته اند بسیاری از مشکلات را در سطح خانواده و کار حل یا از بروز آنها پیشگیری کنند. از طرفی این باور به وجود آمده که برای یک زندگی سالم، شاد، خلاق و موفق باید آموزش دید و مهارت های دهگانه زندگی را فرا گرفت. این مهارت ها عبارتند از:
۱- مهارت تصمیم گیری: در این مهارت افراد می آموزند که تصمیم گیری چیست و چه اهمیتی دارد.
۲- مهارت حل مساله: این مهارت تعریف دقیق مشکلی که فرد با آن روبه رو است، شناسایی و بررسی راه حل های مناسب و ارزیابی فرآیند حل مساله تا بدین ترتیب فرد دچار دغدغه و اضطراب نشود.
۳- مهارت تفکر خلاق: این مهارت پایه و اساس نیل به سایر مهارت های مرتبط با سبک اندیشیدن است یعنی افراد با این مهارت به شیوه ای متفاوت بیندیشند و از تجربه های متعارف و معمولی خویش فراتر روند و راه حل هایی را خلق کنند که خاص و ویژه خودشان است.
۴- مهارت تفکر نقاد: این مهارت عبارت است توانایی تحلیل عینی اطلاعات موجود با توجه به تجارب شخصی و شناسایی آثار نفوذی ارزش های اجتماعی و رسانه های گروهی بر رفتار فردی.
۵- توانایی برقراری ارتباط موثر: این مهارت به عنوان ابزار احساسات، نیازها و نقطه نظرهای فردی به صورت کلامی و غیرکلامی است.
۶- مهارت ایجاد و حفظ روابط بین فردی: مهارتی است برای تعامل مثبت با افراد بویژه اعضای خانواده، در زندگی روزمره.
۷- خودآگاهی: توانایی و ظرفیت فرد در شناخت خویشتن، شناسایی خواسته ها، نیازها و احساسات خویش است.
۸- مهارت همدلی کردن: عبارت است از فراگیری نحوه درک احساسات دیگران. در این مهارت فرد می آموزد که چگونه احساسات دیگران را تحت شرایط مختلف درک کند و روابط بین فردی خود را با افراد بهبود بخشد.
۹- مهارت مقابله با هیجان: شناخت هیجان ها و تاثیر آن بر رفتار، یعنی نحوه اداره هیجان های شدید و مشکل آفرین نظیر خشم و راه مقابله با آن.
۱۰- مهارت مقابله با استرس: در این مهارت فرد می آموزد چگونه با فشارها و تنش های ناشی از زندگی امروزی و همچنین استرس کنار بیاید.
اصولاً فرق بین افراد موفق با ناموفق در بحث مهارت، نوع نگرش آنان است. آنان که در کسب مهارت ناموفق هستند درک درستی راجع به مهارت آموزی و دانش علمی ندارند مهمترین عامل شکست های مالی و اقتصادی در کسب و کار را می توان ناآگاهی نسبت به توانایی های فردی و دانش عملی دانست.
شرایط کنونی باعث شده در جامعه افراد بسیاری دنبال ثروتمند شدن باشند. اما به دلیل نبود آگاهی از مهارت های زندگی و کسب و کار، راه های کسب درآمد کاذب به ذهن شان خطور می کند که عملی ناپسند است. در حالی که کارآفرینی و تولید ثروت از راه تقویت مهارت های زندگی برای خود، خانواده و جامعه مفید است. افرادی که توانسته اند مهارت های زندگی را فرا بگیرند و این مهارت ها را تقویت کنند یقیناً از بهداشت اجتماعی و روانی مناسبی برخوردارند و این باعث بروز کارآفرینی و رونق کسب و کار می شود.
بسیاری از این گونه افراد در پی ثروت بادآورده و بدون زحمت هستند و برای این منظور برنامه ای ندارند. این خصلت نامطلوب موجب می شود بسیاری به گنجشک روزی، عادت و اکتفا کنند. در حالی که ثروت آفرینان، محیط آفرین و کارآفرین هستند و خود آنان هستند که تعیین می کنند چه مقدار ثروت داشته باشند.
یکی از ویژگی های بارز موفقیت در اقتصاد امروز، عملیاتی کردن ایده و نوآوری و توسعه علم در زمینه تجاری سازی است که توسط کارآفرینان بروز می کند. کشورهایی می توانند از نظر اقتصادی قوی و موفق باشند که دارای کارآفرینان سازمانی نوآور و ریسک پذیر باشند. درواقع کارآفرینان نماد نوآوری و موفقیت در امور تجاری و پیشگامان اقتصاد و توسعه یافتگی در کشورها هستند.
یک کارآفرین جوان چه بسا با موانع شخصی و شغلی زیادی روبه رو شود که برای رسیدن به موفقیت باید آنها را متحمل شود. بعضی از این عوامل، موانع واقعی هستند، مثل اینکه چگونه و از چه طریقی برای شغل خود پشتوانه مالی تهیه کنیم و این که چگونه خانواده، مدرسه و شغل خود را به طور صحیح مدیریت کنیم. بقیه عواملی که در ذهنمان وجود دارد چیزی جز موانعی که خودمان برای خود ایجاد می کنیم نیست؛ مثلاً نگرانی در مورد نداشتن سرمایه اولیه جهت راه اندازی کسب و کار. کارآفرینان افرادی هستند که به امید هرگونه نشانه ای از فرصت های کسب و کار، اطراف خود را مشاهده می کنند. هشیاری همیشگی از ویژگی های آنهاست و هیچ چیز هم نمی تواند جلوی موفقیت آنها را بگیرد.
شما به عنوان یک کارآفرین جوان باید بر این موانع غلبه کنید، تا به موفقیت دست یابید. «شومپیتر» معتقد است که کارآفرین نیروی محرکه اصلی در توسعه اقتصادی است و نقش وی عبارت است از نوآوری با ایجاد ترکیب های تازه از مواد و به تعبیری دیگر کار وی تخریب خلاق است.
به نظر می رسد که عوامل مختلفی می توانند راهکارهای مناسبی برای کمک به آموزش مهارت زندگی در جامعه باشند که عبارتند از: نهاد خانواده، وزارت آموزش و پرورش، سازمان ها و رسانه ها که همه، آموزش های کارآفرینی و تبدیل علم به ثروت را از کودکی در مهدکودک از طریق بازی های گروهی آموزش دهند. همچنین در مقاطع مختلف تحصیلی، از پیش دبستانی تا دانشگاه باید به همه افراد مهارت های ثروتمند شدن را یاد داد و به تربیت اقتصادی و مالی آنها پرداخت؛بنابراین کاملاً امکان دارد که اگر کنکوری ها نتوانند به دانشگاه راه یابند به کمک آموزش های کارآفرینی بتوانند ایجاد ثروت کنند و سربار خانواده و جامعه نشوند. همچنین معلمان و بازنشستگان می توانند با آموزش کارآفرینی و مهارت های کسب و کار به افزایش درآمدهای خود بپردازند.
موضوع ثروتمند شدن امری است اکتسابی و آموزشی و می توان مهارت های آن را یاد گرفت و به دیگران یاد داد و به طور یقین پیام اصلی کتاب «چگونه ثروتمند شویم» اثر برایان تریسی این است که فقرا می توانند ثروتمند شوند. نقش اصلی در ثروتمند شدن به عهده اندیشه های ماست. برخلاف تصور بسیاری که این گونه نمی اندیشند، اندیشه های ما علت ثروتمند شدن ما هستند، نه تنها شرایط و امکانات چه بسا افرادی شرایط و امکانات کافی برای ثروتمند شدن داشته اند اما اندیشه های ثروتمند شدن نداشته و فقیر باقی مانده اند و چه بسا افرادی با نداشتن امکانات و شرایط مناسب برای ثروتمند شدن، به کمک اندیشه هایشان توانسته اند امکانات و شرایط مناسب فراهم کنند ودر نتیجه ثروتمند شوند.
پژوهش ها نشان می دهند که اکثر ثروتمندان بزرگ دنیا از هیچ شروع کرده اند و وارث ثروت های بادآورده نبوده اند.
قانون مزرعه یعنی هر چی بکاری، درو می کنی. آموزش و تجربه اندوزی، تمرکز، سماجت، ریسک پذیری و مشورت از عوامل موفقیت کارآفرینان است و آنها مصداق این شعر حافظ هستند که:
در بیابان گر به شوق کعبه خواهی زد قدم
سرزنش ها گر کند خار مغیلان غم مخور

منبع: روزنامه ایران

این مطالب را نیز ببینید!

نگرش به فرزندآوری

دکترخلیل علی محمدزاده در جمع نخبگان بسیجی نگرش منفی نسبت به فرزندآوری باید تصحیح شود. ...