خانه / آموزشی / مدیریت بیمارستانی / بیمارستان های ارتقادهنده سلامت(Health Promoting Hospitals)

بیمارستان های ارتقادهنده سلامت(Health Promoting Hospitals)

 بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت
دکترخلیل علی محمدزاده
بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت (Health Promoting Hospitals) در قبال زندگی بیماران قبل و بعد از مراجعه احساس مسئولیت می کنند و نیز به ارتباط با سایر سطوح خدمات بهداشتی و جامعه به عنوان یک کل تاکید دارند. —طبق این ایده بیمارستان‌ها علاوه بر درمان بیماران، باید ‌نقش موثری در ارتقای سلامتی جامعه به طور عام و نقش مهمی در ارتقای سلامت مراجعان، کارکنان و جامعه خود داشته باشند. از آنجا که ۴۰ تا ۷۰ درصد بودجه های سلامت در کشورهای مختلف به بیمارستان ها اختصاص می یابد. به همین دلیل تغییر دیدگاه نسبت به نقش و قابلیت های بیمارستان ها جهت تبدیل شدن به ساختارهای ارتقاء دهنده سلامت امری ضروری است.

Health Promoting Hospitals، مدلی توسعه یافته از بیمارستان های مدرن می باشند. این بیمارستان ها با ترمیم ساختارهای سازمانی و فرهنگی در پی پاسخگویی مطلوب به نیازهای جامعه هستند. در این مدل، بیمارستان تنها یک محل تشخیصی و درمانی نیست، بلکه محلی برای پیشگیری از بیماری ها و ارائه خدمات مشاوره و آموزش برای بیماران و کارکنان، مردم و جامعه می باشد. پرداختن به سیاست ها و  استراتژی های ارتقای سلامت مرتبط با جامعه، مزایای رقابتی اینگونه بیمارستان ها را افزایش می دهد. رسالت HPH تغییر نگرش درمان محور به نگرش سلامت محور می باشد. در این بیمارستان ها ضمن ارتقاء کیفیت و شفافیت در عملکرد مالی، فرایندها و ساختار نیز به شکل مناسبی تغییر می یابند.

HPH تعریف جدیدی از ارتقای خدمات سلامت در بیمارستان های امروزی ست. لزوم این تعریف به این مسئله مهم بر می گردد که بیمارستان های سنتی که تنها به پیشگیری نوع دوم و سوم می پردازند، نتوانسته اند نقش خود را در تامین سلامت مردم و جامعه به نحو موثری انجام دهند. حتی در مواردی میزان مرگ و میر ها با وجود  بیمارستان ها در جامعه افزایش یافته است، زیرا اصل کاهش در مرگ و میرها و افزایش امید به زندگی اغلب به عوامل اجتماعی – فرهنگی و بهبود سطح آموزش و بهداشت مربوط می شود. تاکید بر این مدل از بیمارستان ها در کشور ما که پیشگیری نوع اول و ارتقاء سلامت به نظام شبکه بهداشتی سپرده شده و در سطوح محیطی ساختار یافته، حائز اهمیت است، تا از این طریق، برنامه مشخص و مفیدی برای ارتقاء خدمات سلامت در بیمارستان ها تعبیه گردد.

بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت برای اولین بار در اجلاس جهانی ارتقاء سلامت در سال ۱۹۸۶ و توسط اداره منطقه اروپایی‌ سازمان بهداشت جهانی مطرح شد. پس از آن نخستین مشاوره‌ بین المللی در سال ۱۹۸۸ آغاز گردید. در سال بعد، این مدل به نام «سلامت و بیمارستان» در بیمارستان رادولف اشتیفتونگ در وین اتریش به صورت مشاوره ای شروع به‌ کار نمود، که اینک بهترین بستر برای ارائه خدمات پیشگیری و ارتقاء سلامت (Health Promotion)، این بیمارستان ها می باشند. از سال ۱۳۹۳ به مدت ۴ سال و در ۲۰ بیمارستان همکار از ۱۱ کشور اروپایی، این مدل مورد آزمایش و پایش دقیق قرار گرفت و سرانجام وارد فاز توسعه ای شد و به دنبال آن شبکه‌های ملی و منطقه‌ای ایجاد شدند و از آن زمان به بعد شبکه‌های ملی و منطقه‌ای نقش مهمی در تقویت همکاری و تبادل تجربیات بین بیمارستان‌های یک منطقه یا کشور ایفا می‌کنند. در حال حاضر شبکه بین المللی HPH بیش از ۷۰۰ عضو در سراسر جهان است. این شبکه با هدف بازآموزی موسسات درمانی و بهداشتی برای ادغام ارتقای بهداشت و آموزش، پیشگیری از بیماری و خدمات توانبخشی در تعداد زیادی از بیماران مزمن آغاز شد. از سال ۲۰۰۹ بیمارستان هایی در استرالیا، اتریش، بلژیک، برزیل، بلغارستان، کانادا، جمهوری چک، دانمارک، انگلستان، استونی، فنلاند، فرانسه، آلمان، یونان، ایرلند، ایتالیا، ژاپن، کره، لتونی، لیتوانی، ایرلند شمالی، نروژ، لهستان، روسیه، اسکاتلند، صربستان، سنگاپور، اسلواکی، اسلوونی، اسپانیا، سوئد، سوئیس، تایوان، و ایالات متحده آمریکا، به این جنبش جهانی پیوسته اند.

در ابتدای اجرای این پروژه  بیمارستان ها بر مداخلات آموزش سلامت به بیماران و به میزان کمتری به کارکنان سلامتی متمرکز می شدند. در حالی که اکنون، تمرکز بیمارستان‌های ارتقاء دهنده سلامت به موضوعات سازمانی و اجتماعی مانند تحول در فرهنگ سازمانی و نیز مسائل محیطی گسترش یافته است. این دیدگاه مبتنی بر توجه بیشتر بیمارستان ها به نیازهای مردم است؛ یعنی علاوه بر معیارهای فیزیولوژیک یا ارگان‌ها، باید به تاثیرات پایدار و بلندمدت سلامت توجه شود. هم اکنون فلسفه این مدل از بیمارستان ها، بر پایه شواهد و روش‌های محکمی است که بر حسب آن ارتقای سلامت به‌ عنوان هسته اصلی در سازمان به حساب می آید. در این نظریه که اکنون به صورت یک مدل عملیاتی درآمده است، پذیرفته شده که راهبردها و راهکارهای ارائه کیفیت که بیشتر در بخش های بالینی بکار می‌روند، در مورد ارتقای سلامت نیز به‌ کار گرفته شوند.

در بیانیه های مختلف سازمان بهداشت جهانی، ارتقاء سلامت مفهومی جامع و گسترده است، تا جایی که این واژه همه ی متن زندگی و لحظه لحظه های آن را در برمی گیرد. در منشور اوتاوای این سازمان، این واژه به عنوان روندی برای توانمندسازی افراد برای افزایش کنترل و بهبود سلامتی‌ تعریف گردیده است. به عبارتی یک فرد یا گروه برای دستیابی به سلامت کامل فیزیکی، روانی و اجتماعی باید توانایی شناسایی و درک آروزها و ارضای نیازها و تغییر و تعامل با محیط را داشته باشد. بنابراین سلامت به عنوان منبع زندگی روزمره درنظر گرفته می شود(نه به عنوان هدف زندگی). از این منظر سلامت مفهومی مثبت است که بر منابع اجتماعی و فردی همانند ظرفیت های فیزیکی تاکید می ورزد. لذا ارتقای سلامت فقط مسئولیت بخش سلامت نیست و شیوه زندگی سالم در همه ابعاد زندگی را تعقیب می کند. هم اکنون از طریق این بیمارستان ها تلاش در ترویج شیوه های مراقبت های بهداشتی سبز و سازگار با محیط زیست به رسمیت شناخته شده است.

در منشور اوتاوا چند حیطه فعالیتی به عنوان ابزارهای ارتقای سلامت مطرح شده است:

۱)ایجاد سیاست جامعه سالم: ارتقای سلامت پا را به فراتر از مراقبت های سلامتی می گذارد. این امر سلامت را وارد حیطه سیاستمداران نموده (در تمام بخش ها و تمام سطوح) و آنها را از نتایج سلامتی تصمیمات شان آگاه می نماید و آنها را در جهت قبول مسئولیت شان در سلامت جهت دهی می کند. سیاست ارتقای سلامت، موضوعات گوناگون ولی مکمل یکدیگر مانند وضع قانون، معیارهای مالی، مالیات و تغییرات سازمانی را با یکدیگر ادغام می‌نماید. سیاست ارتقای سلامت، نیازمند شناسایی موانع پذیرش سیاست‌ جامعه سالم در نواحی ناسالم و  اتخاذ راه هایی برای رفع این موانع است.

۲)ایجاد محیط‌ های حمایتی سالم: جوامع ما پیچیده و به هم وابسته می باشند. سلامت نمی تواند از دیگر اهداف جدا باشد. ارتباط تنگاتنگ بین مردم و محیط اطراف شان، پایه رویکرد اجتماعی- اکولوژیکی به سلامت را تشکیل می دهد، بنابر این در هر راهبرد ارتقای سلامت باید به حفظ و نگهداری از محیط زیست و منابع طبیعی توجه داشت.

۳)افزایش توانایی عملکرد جامعه برای سلامت: توسعه جامعه برپایه منابع انسانی و مادی موجود در جامعه بنا نهاده شده است تا به تقویت خودیاری و حمایت اجتماعی و تدوین سیستم های قابل انعطاف، تقویت مشارکت عمومی و هدایت مسایل سلامتی بپردازد. این امر مهم، نیازمند دستیابی کامل و مداوم به اطلاعات و فرصت‌های یادگیری سلامت و حمایت‌های مالی است.

۴)توسعه مهارت‌های فردی: ایجاد توانایی  لازم برای افراد در طول زندگی، آماده سازی برای تمام مراحل آن و سازگاری با بیماری های مزمن و آسیب ها امری ضروری است. این امر را باید با ایجاد امکانات در مدارس، منازل، محل‌های کار و جامعه امکان‌پذیر نمود.

۵)بازآموزی خدمات سلامتی: نقش بخش سلامت علاوه بر مسئولیت آن در تامین خدمات بالینی و درمانی باید در راستای ارتقای سلامت باشد. خدمات سلامتی باید طیف وسیعی از ضرورت ها را با توجه به نیازهای فرهنگی جامعه شامل شود. این ضرورت ها باید بین بخش سلامتی و اجزای وسیع تر اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و محیط فیزیکی  راهی باز نماید. همچنین بازآموزی خدمات سلامتی، نیازمند توجه بیشتر به پژوهش های مربوط به حوزه سلامتی و نیز تغییرات آموزش حرفه‌ای را می طلبد. برای این منظور ۴۰ تا ۷۰ درصد بودجه سلامت، در اختیار بیمارستان ها قرار می گیرد، تا با استفاده از قابلیت های خود و با ایجادساختاری مناسب، نقش کیفی خود را در ارتقای سلامت مدیریت نماید.

۶)حرکت به سوی آینده:  سلامت توسط افراد در محیط زندگی روزانه شان ایجاد می شود. سلامت توسط مراقبت از دیگران و خود فرد، توسط توانایی تصمیم گیری و داشتن کنترل بر شرایط زندگی فردی و با توجه به اینکه جامعه ای که یک نفر در آن زندگی می کند، شرایطی را ایجاد می کند که امکان دستیابی به سلامت را برای تمام اعضای آن جامعه ضمانت می نماید، فراهم می شود. افرادی که در توسعه استراتژی های ارتقای سلامت دخیل هستند باید این نکته را همواره به عنوان یک رهنمود در نظر بگیرند که مردان و زنان در هر مرحله از برنامه ریزی، به کارگیری و ارزیابی فعالیت های ارتقای سلامت باید سهم lمشخص خود را ایفا نمایند.

—حوزه های مورد توجه بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت:
 HPH بر حوزه های ارتقای سلامت بیماران (مانند مداخلات جزیی جهت ترک سیگار، ارایه منشور بیمار و …)، ارتقای سلامت کارکنان (مانند تغذیه سالم، ارایه کارهای گروهی بین رشته های مختلف و …)، تغییر سازمان به مکانی جهت ارتقای سلامت (مانند را ه های ایمن رانندگی برای آمبولانس ها، تدوین برنامه  ارتقای سلامت و …) و ارتقای سلامت جامعه در محیط بیمارستان (مانند کاهش زباله ها و تقلیل خطرات زیست محیطی، استفاده از داده های بیمارستانی در جهت ارزیابی نیازهای ارتقای سلامت جامعه و …) متمرکز است.
—مداخلات بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت
مداخلات این بیمارستان ها به دو بخش تقسیم می شود: یکی مداخلات و اقدامات سیستماتیک و به عبارتی خدمات عمومی (General) که شامل  آموزش و مشاوره سبک زندگی سالم، ترک سیگار و الکل، تغذیه و رژیم غذایی، ورزش و فعالیت فیزیکی و … می باشد و دیگری خدمات اختصاصی (Specific) در مداخلاتی که به پیشگیری از عوارض بیماری های خاص مانند بیماران قلبی، آسمی، دیابتی، سرطانی، سکته مغزی، اختلالات روانپزشکی، پوکی استخوان، بیماری مزمن انسدادی ریه،جراحی و غیره می انجامد. اساس این خدمات توانمندسازی فرد جهت مدیریت شرایط خاص بیماری خود می باشد.
سیاست هایی برای ایجاد بیمارستان های ارتقا دهنده سلامت

طبق چارچوب راهبردی سلامت برای همه، منشور ارتقای سلامت اتاوا، منشور اصلاح مراقبت های سلامتی Ljubljana و اعلامیه بیمارستان های ارتقا دهنده سلامت بوداپست، یک بیمارستان ارتقا دهنده سلامت باید:

– به ارتقای عزت نفس، حقوق انسانی و اخلاق حرفه ای بپردازد (با توجه به تفاوت های موجود در نیازها،  ارزش ها و فرهنگ های گوناگون جمعیتی)
– نسبت به ارتقای کیفیت سلامت بیماران، کارکنان و خانواده های شان، حفظ محیط زیست و آگاهی از ظرفیت های تبدیل شدن به یک سازمان آموزشی آگاه باشد.
– به سلامت با رویکردی سیستمی و کل نگر توجه داشته باشد و تنها خدمات تشخیصی و درمانی مدنظر نباشد.
– بیمارستان به مرکزی برای تامین سلامت افراد تبدیل شود که به بهترین شکل ممکن به بیماران و خانواده های شان توجه نشان دهد و روند بهبودی و توانمندسازی بیماران را تسهیل بخشد.
– از منابع به طور موثر و مقرون به صرفه استفاده نماید و منابع را درجهت ارتقای سلامت اختصاص دهد.
– تا حد امکان ارتباط نزدیکی با دیگر سطوح سیستم مراقبت های سلامتی و جامعه برقرار نماید.

ملاحظات بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت

۱- توجه به دستاوردها: مانند پیامدهای بالینی، کیفیت زندگی، رضایت بیمار، حقوق بیمار و ….
۲- تعبیه ساختارها، اصلاح روندها و فرایندها با ایجاد این دستاوردها
۳- اجرای استانداردهایی مانند ارزیابی بیمار، سیاست مدیریت، اطلاعات بیمار و مداخلات مربوطه، ترویج یک محیط کاری سالم و همکاری و مشارکت مداوم.
۴- بهبود سلامت، توانمندسازی شهروندان فعال، حفاظت از محیط زیست، توسعه ظرفیت بهداشت عمومی و مدرن سازی سیستم های مراقبت های بهداشتی، به عنوان مولفه های ارتقاء سلامت در رسالت بیمارستان نام برده شود.
۵- بیمارستان باید دارای برنامه ریزی و مدیریت استراتژیک باشد.
۶- ارتقاء سلامت باید در همه ساختارها سطح مشخص و قابل اجرایی داشته باشد.
۷- حاکمیت بالینی، اعتباربخشی و سایر دستورالعمل های کیفیت و تحول سازمانی باید به عنوان مکمل و پشتیبان، در برنامه ارتقاء سلامت ادغام شود.
۸- ایجاد جو سازمانی مثبت و زمینه های فرهنگی، فنی، آموزشی و اجتماعی لازم در جهت تحقق اهداف
۹- توجه و تاکید بر ذی نفعان داخلی و خارجی و برآورد نیازها، توقعات و انتظارت و بهره گیری از آنان برای ارتقاء سلامت مردم و جامعه
۱۰- بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت باید عملکرد مبتنی بر هدف پیدا کند.
۱۱- بیمارستان باید تبدیل به سازمان یادگیرنده شود.

چالش های بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت
—با این که پیشرفت های زیادی در دهه های گذشته صورت گرفته است، ولی تفکر ارتقای سلامت به کندی به بیمارستانها ارایه و معرفی می شود. شاید یکی از دلایل این موضوع فقدان راهبردهای روشن و ابزارهای لازم جهت به کارگیری این امر باشد. مهمترین چالش هایی که بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت با آن روبرو هستند، عبارتند از:
– —خود مفهوم ارتقاء سلامت یک مفهوم پیچیده ای می باشد: بهداشت عمومی قسمتی از ارتقاء سلامت است و یا ارتقاء سلامت قسمتی از بهداشت عمومی است؟
—شواهد اندکی در رابطه با این موضوع که سیستم های سلامتی نقش عمده تعیین کننده در سلامت مردم دارند، موجود است. ارتباط ضعیفی مابین مراقبت های سلامتی و وضعیت سلامت جامعه وجود دارد.
– نگرش و عقاید کادر مدیریتی و سیاست گذاران: برای اینکه بتوانیم برنامه های ارتقاء سلامت را با ادغام در فعالیت های روزانه مراکز درمانی برای پرسنل، بیماران، اقوام و همکاران بیماران و جامعه شروع و اجرا کنیم، مستلزم این است که نگرش و عقاید کادر مدیریتی مراکز درمانی و بیمارستانها نسبت به نیاز به مراکز درمانی مروج سلامت را تغییر دهیم. بایستی برنامه های آموزشی برای مدیران سازماندهی شده و در آن برنامه ها، به آثار اجتماعی ارتقای سلامت مثل توانایی ارتقاء سلامت در بهبود خدمات و اعتبار و شهرت آنان تاکید شود.
-نادیده گرفته شدن ارتقاء سلامت در مراکز درمانی: اگرچه بیشتر پرسنل مدیریتی و کارکنان پیشنهاد می کنند که ضروری است بخشی از خدمات ارتقای سلامت در مراکز درمانی ارائه شود، اما هنگام برنامه ریزی فعالیت های روزانه، این امر نادیده گرفته می شود.
– رسانه ها: معمولا در رسانه ها بخش درمان به عنوان یکی از پتانسیل های تامین کننده ی سلامت تلقی می شوند، با وجود این هیچیک از رسانه ها در مورد اینکه مراکز درمانی و بیمارستان می توانند در اتقاء سلامت نقش موثر داشته باشد، سخن به میان نمی آورد.
– تنوع عوامل تاثیر گذار بر اجرای طرح بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت: آشنایی با مفهوم بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت ضامن اجرای موفقیت آمیز این برنامه نیست، بلکه برای اجرای موفقیت آمیز آن علاوه بر دارا بودن دانش و معلومات بایستی شرایط و عوامل زیر بنایی مانند حمایت سیاسی، اختصاص منابع، مهیا بودن زیرساخت ها، نگرش مثبت به دانشمندان و سیاست گذاران سلامتی و از همه مهمتر مشارکت و همکاری مردم با برنامه های ارتقاء سلامت جزو پیش نیازهای آن است.
– دسترسی عده ای خاص به مفهوم بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت: در نشریات به غیر از نشریات خاص بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت، به مفهوم و توسعه آن اشاره نشده است، بنابراین دسترسی به مفهوم بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت به عده ای خاص در سازمان بهداشت جهانی و بیمارستانهای مرتبط با مراکز درمانی محدود می شود. همچنین توجه به شواهد به موضوعی اصلی در ارتقای سلامت تبدیل شده است.
– کمبود منابع: هم در کشورهای در حال توسعه و هم گاهی در کشورهای توسعه یافته برنامه های ارتقاء سلامت بیمارستان ها با مشکلات عمده ای از قبیل کمبود منابع به ویژه بودجه، کمبود همکاری و مشارکت مردم، عدم شاخص های مناسب برای ارزشیابی ارتقاء سلامت در بیمارستان ها، عدم حمایت از سوی سیاستگزاران و تصمیم سازان نظام سلامت و نبود پرسنل آموزش دیده و مجرب در زمینه ارتقاء سلامت روبرو می باشد.
– ظرفیت سازی: معمولا مهارت‌ها، شایستگی‌ها و توانایی‌های کارکنان و جوامع در یاری رساندن در امر اجرای برنامه های  بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت  تقویت نشده اند.
– طولانی بودن مشاهده پیامدها: پیامدهای ناشی از اجرای طرح بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت ممکن است طولانی باشد، ممکن است سال ها و یا حتی دهه ها طول بکشد(مانند بهبود کیفیت زندگی).
—- کافی نبودن شواهد: گرچه مقالات متعددی در مورد بیمارستانهای ارتقاء دهنده سلامت به چاپ رسیده است، ولی به شواهد بیشتری در ارتباط با هزینه – اثربخشی بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت نیاز می باشد. کمبود شواهد همراه با فشارهای مالی موجود، تقریبا در هر سیستم مراقبت سلامتی باعث کاهش بودجه برنامه های ارتقای سلامت می گردد.
– وجود سرمایه گذاران با ارزش و اهداف متضاد: موفقیت برنامه های بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت بر دیدگاه ذی نفعان و یا سهامداران استوار است.
– فرهنگ مشارکت: فرهنگ مشارکت، یک فاکتور حیاتی در موفقیت ساختارهای ارتقا دهنده سلامت در ساختار و فرهنگ بیمارستانی، امری میان مدت و دراز مدت است. زیرا نیازمند ادغام ارزش های اساسی و چشم انداز بیمارستانهای ارتقا دهنده سلامت با فرهنگ حرفه ای و سیستم ارزشیابی بیمارستان می باشد.
—تنوع جمعیت: افزایش تنوع جمعیت و مراجعه مردمانی با فرهنگ های مختلف به بیمارستان ها می تواند یکی از چالش های پیش رو در اجرای طرح بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت باشد.(مانند گویش)
در وضعیت موجود بیمارستان های ایران، برخی از خدمات مانند مشاوره های تغذیه و آموزش های مربوط به پیشگیری از عوارض برخی بیماری ها و سلامت مادر و کودک به طور پراکنده و در بعضی بیمارستان ها ارایه می شوند، ولی به رغم مواد قانونی که در برنامه چهارم و پنجم توسعه اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور مورد تاکید قرار گرفته، هنوز بیمارستان ها، سازمان و نیز زیرساخت های مختلف برای ارایه خدمات جامع سلامت مانند زیرساخت های انسانی، قانونی و … را نتوانسته اند، فراهم نمایند.
—
—اگر چه در مورد ارتقاء سلامت در بخش درمان، سوالات متعددی از قبیل، چه مهارت هایی برای افزایش کنترل بر تعیین کننده های سلامت ضروری است؟ از کجا بفهمیم که مردم کنترل بر تعیین کننده های سلامت شان را مثل تعیین کننده های بیماری شان افزایش داده اند؟ بی پاسخ مانده است یا پاسخ مناسبی ارائه نشده است، لکن بر اساس اصول، راهبردها، سیاست ها و ملاحظاتی که در شکل گیری و تثبیت بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت خاطرنشان گردید، می توان به کاهش بستری های مکرر، افزایش کیفیت زندگی بیماران، کاهش هزینه های درمانی و پیشگیری و کنترل بیماری های غیر واگیر و نیز عوارض ناشی از درمان بیماری ها تا حدود زیادی اطمینان حاصل کرد. قطعا با رفع ابهام و پیچیدگی ها و مقابله منطقی با چالش های مربوط به این بیمارستان ها و گسترش بیمارستان های ارتقاء دهنده سلامت، با کاهش میزان های مرگ و میر عمدتا به دلیل تاثیر تعیین کننده عوامل اجتماعی، در ارتقاء فرهنگ سلامتی در جامعه و صیانت از منابع مالی سلامت گام های مهمی برداشته خواهد شد.
References
– Groene O, Alonso J, Klazinga N. Development and validation of the WHO self-assessment tool for health promotion in hospitals: results of a study in 38 hospitals in eight countries. Health Promotion International 2010: 25 (2), 221-229
– Groene O & Jorgensen S. Health Promotion in Hospitals – A strategy to improve quality in health care. European Journal of Public Health, 2005, 15
– Health Promotion Glossary. Geneva, World Health Organization, 1998.
– Pelikan J. Putting HPH Policy into Action, Präsentation auf dem 8.Workshop der Nationalen und Regionalen HPH-Netzwerk-Koordinatoren, Bratislava, 2002.
– Brandt E, Nowak C, Peinhaupt J, Pelikan JM, Schmidt W. The Challenges and Possibilities of Future Hospitals at the Outset oft the 21st Century – Consequences for National Networks of Health Promoting Hospitals. 2000.
– Groene O &  Garcia M Barbero. Health Promotion in Hospitals: Evidence and Quality Management, 01/2005
– The official website of the International Network of Health Promoting Hospitals & Health Services (HPH)

– دیدارلو علیرضا، شجاعی زاده داوود و احمدی بتول. ارتقای سلامت در بیمارستان ها، چالش های پیش روی سلامت کشور. کار سالم، شماره ۵ و ۶، پاییز و زمستان ۱۳۸۷٫
– سایت انجمن علمی آموزش بهداشت و ارتقاء سلامت ایران، شعبه شمالغرب، تاریخ دسترسی: ۱۰ آبان ماه ۱۳۹۴٫

انتشار یافته در شماره پاییز ۱۳۹۴، فصلنامه تخصصی اعتباربخشی سلامت

این مطالب را نیز ببینید!

تکریم بیماران و ارباب رجوع

متن کامل سخنان دکترخلیل علی محمدزاده در سمینار یک روزه تکریم بیماران و ارباب رجوع ...